سرطان پستان ، تخمدان و رحم در معرض خطر بالاي ابتلا به سرطان کولورکتال قرار دارند.
6. بيماري هاي التهابي روده يا بيماري کرون : خطر بروز سرطان کولون ، در فردي که سابقه بيماري هاي التهابي زخم شونده روده و بيماري کرون را براي چندين سال دارند ، بيشتر مي باشد.
7. رژيم غذايي : مطالعات نشان داده است که رژيم هاي پرچرب (بخصوص چربي هاي حيواني) ، کم فيبر ، کم کلسيم و کم فولات خطر ابتلا را افزايش مي دهند. همچنين خطر ابتلا به سرطان کولورکتال در افرادي که از ميوه جات و سبزي جات کمتر استفاده مي کنند ، بيشتر است.
8. مصرف سيگار : خطر بروز پوليپ و سرطان کولورکتال در افراد سيگاري بيشتر است.
1-4-3- تغييرات مولکولي در سرطان کولورکتال :
در ايجاد سرطان ، عوامل مولکولي و ژنتيکي نيز مي توانند دخيل باشند که در مورد سرطان کولورکتال تغييرات ژن هاي خاصي خطر سرطان کولورکتال را افزايش مي دهد.
1. HNPCC12 سرطان کولون غيرپوليپي ارثي :
شايع ترين نوع ارثي سرطان کولورکتال است. حدود 2 درصد همه انواع سرطان کولورکتال را تشکيل مي دهد ، که با تغيير در ژن HNPCC ايجاد مي شود. بيشتر افرادي که تغيير در ژن HNPCC دارند مبتلا به سرطان کولورکتال مي شوند و متوسط سن تشخيص 44 سال است.
2. FAP 13پوليپوز آدنوماتوز فاميلي :
يک بيماري نادر ارثي است که در آن صدها پوليپ در کولون و رکتوم تشکيل مي شود. و با تغيير در ژن APC2 ايجاد مي شوند. FAP تقريبا کمتر از 1% از موارد سرطان کولورکتال را تشکيل مي دهد. اعضاء خانواده افرادي که HNPCC يا FAP دارند مي توانند براي تغييرات ژنتيکي خاص توسط پزشک متخصص بررسي شوند.
1-4-4- علائم و نشانه ها :
علائم و نشانه هاي شايع براي سرطان کولورکتال عبارتند از :
1. اسهال ، يبوست
2. احساس عدم تخليه کامل روده
3. مشاهده خون (قرمز روشن يا خيلي تيره) در مدفوع
4. باريک شدن بيش از حد معمول مدفوع
5. کاهش وزن بدن ، بدون علت مشخص
6. احساس خستگي مداوم
7. تهوع و استفراغ
8. ناراحتي هاي عمومي شکم (احساس پري شکم ، درد ، پيچش شکم و شکم نفاخ)
در اغلب موارد ، اين علائم ناشي از سرطان نمي باشند. ساير بيماري ها نيز اين نشانه ها را ايجاد مي کنند. بايستي در صورت وجود اين علائم ، جهت تشخيص و درمان هر چه سريعتر به پزشک مراجعه نمود.
1-4-5- غربالگري : غربالگري سرطاني قبل از بروز علائم و نشانه هاي بيماري ، به پزشک در شناسايي پوليپ ها يا سرطان اوليه کمک مي کند. شناسايي و خارج نمودن پوليپ ها ، از بروز سرطان کولورکتال پيشگيري مي کند. هم چنين در صورت شناسايي بيماري در مراحل اوليه ، درمان خيلي موثرتر مي باشد.
براي شناسايي سرطان و پوليپ در مراحل اوليه بايستي :
1. افراد 50 سال و به بالا ، غربالگري شوند.
2. افرادي که احتمال بروز بيماري در آن ها بيشتر است ، با پزشک خود در مورد انجام آزمايشات غربالگري قبل از 50 سالگي ، نوع آزمايشات و فوايد و مضرات هر کدام از آزمايشات صحبت نمايند.
از آزمايشات غربالگري زير براي تشخيص سرطان ، پوليپ ها و ساير موارد غيرطبيعي کولون و رکتوم استفاده مي شود :
1. وجود خون مخفي در مدفوع : اغلب اوقات سرطان ها يا پوليپ ها دچار خون ريزي مي شوند و اين آزمايش قادر به شناسايي کمترين مقادير خون در مدفوع مي باشد.
2. سيگموئيدوسکپي : پزشک با سيگموئيدوسکپ (لوله اي که در انتهاي آن منبع نوري قرار دارد) داخل رکتوم و قسمت تحتاني کولون را بررسي مي کند و در صورت وجود پوليپ ، آن ها را خارج مي کند. به خارج کردن پوليپ ، پوليپکتومي گفته مي شود.
3. کولونوسکپي : پزشک با استفاده از کولونوسکپ (لوله اي که در انتهاي آن منبع نوري قرار دارد) داخل کولون و رکتوم را بررسي نموده و در صورت وجود پوليپ ، آن ها را خارج مي کند.
4. تنقيه با محلول باريم : پس از تنقيه بيمار با محلول باريم ، هوا داخل رکتوم پمپ شده و توسط اشعه ي ايکس از کولون و رکتوم ، عکس برداري هاي متعدد انجام مي شود. توسط باريم و هوا ، پوليپ ها در عکس برداري مشخص مي شوند.
5. معاينه انگشتي رکتوم : معاينه ي رکتوم يکي از روش هاي معمول معاينه بدني است. پزشک پس از پوشيدن دستکش و ماليدن ژل ، با داخل کردن انگشت داخل رکتوم نواحي غيرطبيعي موجود در قسمت هاي تحتاني رکتوم را بررسي مي کند.
1-4-6- روش هاي درماني براي سرطان کولورکتال :
اساسا انتخاب نوع درمان به محل تومور در رکتوم و کولون و مرحله ي بيماري بستگي دارد. براي درمان سرطان کولورکتال از جراحي ، راديوتراپي (پرتو درماني) ، شيمي درماني و يا ترکيبي از اين درمان ها استفاده مي شود.
درمان سرطان به صورت درمان موضعي يا درمان سيستميک است.
– درمان موضعي : جراحي و پرتو درماني جزء درمان هاي موضعي هستند. در جراحي ، تومور خارج شده و پرتو درماني ، سلول هاي سرطان را نابود مي کند. در صورت انتشار سرطان کولورکتال به ساير قسمت هاي بدن ، از درمان موضعي براي کنترل بيماري در آن مناطق خاص ، استفاده مي شود.
– درمان سيستميک : شيمي درماني و درمان بيولوژيکي از روش هاي درماني سيستميک هستند و براي کنترل سرطان ، دارو وارد جريان خون مي شود.
بروز عوارض جانبي به علت تاثير درمان روي سلول ها و بافت هاي سالم ، شايع است. عوارض جانبي به نوع ، وسعت و درمان بستگي داشته و در تمام افراد يکسان نمي باشد.
1-4-6-1- جراحي : رايج ترين روش درماني براي درمان سرطان کولورکتال ، جراحي است.
در اين روش جراحي براي خارج نمودن تومور و قسمتي از نواحي سالم کولون و رکتوم ، روي شکم برش بزرگي ايجاد مي کند. ممکن است گره هاي لنفاوي مجاور نيز خارج شود. جراح پس از خارج کردن قسمتي از کولون و رکتوم ، قسمت هاي سالم را دوباره به هم متصل مي کند. در برخي موارد ، اتصال مجدد امکان پذير نيست. در چنين مواردي ، راه جديدي براي خروج مواد دفعي از بدن ايجاد مي گردد. در ديواره شکم شکافي ايجاد گرديده (استوما) و انتهاي فوقاني روده به استوما ، وصل مي گردد. به ايجاد استوما ، کولوستومي گفته مي شود. يک کيسه براي جمع آوري مواد دفعي به استوما وصل مي شود و با استفاده از چسب خاصي ، کيسه در محل ثابت مي گردد.
در بيشتر افراد ، استوما موقتي بود و تنها تا زمان ترميم رکتوم و کولون پس از جراحي ، لازم است. پس از ترميم ، جراح مجددا قسمت هاي روده را به هم وصل مي کند و استوما را مي بندد. در اين روش ممکن است تحريک پوستي در اطراف استوما ايجاد شود ، ممکن است در چند روز اول بعد از جراحي ، فرد احساس ناراحتي کند. براي کنترل درد ، دارو کمک کننده است.
در روش جراحي ، احساس ضعف و خستگي شايع است. در برخي موارد جراحي موجب يبوست و اسهال مي شود.
1-4-6-2- شيمي درماني : شيمي درماني استفاده از داروهاي ضدسرطان براي از بين بردن سلول هاي سرطاني است. داروهاي شيمي درماني وارد گردش خون شده و بر سلول هاي سرطاني تمام بدن اثر مي کنند.
داروهاي ضدسرطاني ، معمولا از طريق وريدي تجويز مي شوند ولي در برخي موارد ، خوراکي نيز داده مي شوند. عوارض جانبي به نوع و مقدار دارو بستگي دارد. اين داروها به سلول هاي سالمي که قدرت تقسيم بالايي دارند ، آسيب مي رسانند.
سلول هاي خوني : اين سلول ها با عفونت مقابله نموده و به لخته شدن خون کمک مي کند ، همچنين اکسيژن را به تمام بافت هاي بدن حمل مي کنند. ممکن است به علت تاثير دارو روي سلول هاي خوني ، عفونت و خون ريزي هاي خود به خودي و کبودي ، احساس ضعف و خستگي ايجاد شود.
سلول هاي ريشه مو : شيمي درماني موجب ريزش مو مي شود. بايد دانست که موها مجددا رشد مي کنند ولي ممکن است از نظر بافت و رنگ متفاوت باشند.
سلول هاي دستگاه گوارش : شيمي درماني موجب کاهش اشتها ، تهوع و استفراغ ، اسهال و زخم هاي دهان و لب ها مي شود. شيمي درماني ممکن است موجب قرمزي پاها ، دردناک شدن و کنده شدن پوست کف دست و قسمت هاي تحتاني پا شود.
1-4-6-3- درمان بيولوژيکي : برخي از مبتلايان به سرطان کولورکتال انتشار يافته ، نوعي درمان بيولوژيکي به نام آنتي بادي مونوکلونال دريافت مي کنند آنتي بادي هاي مونوکلونال به سلول هاي سرطاني کولورکتال مي پيوندند و رشد و انتشار آنها را مهار مي کنند. ممکن است فرد همزمان شيمي درماني را نيز دريافت کند. آنتي بادي هاي مونوکلونال از طريق وريدي تجويز مي شوند. درمان بيولوژيکي نيز مانند شيمي درماني باعث عوارض جانبي مي شود. عوارض جانبي در درمان بيولوژيک ، عمدتا به نوع آنتي بادي مونوکلونال مورد استفاده بستگي دارد. عوارض جانبي عبارتند از : کهير ، تب ، درد شکم ، استفراغ ، اسهال ، نوسانات فشار خون ، خون ريزي و اختلالات تنفسي.
عوارض جانبي معمولا بعد از درمان اول خفيف تر مي شود.
1-4-6-2- پرتو درماني (درمان با اشعه) : در اين روش از اشعه هاي پرانرژي جهت از بين بردن سلول هاي سرطاني استفاده مي شود. پرتو درماني تنها در ناحيه تحت درمان ، بر سلول هاي سرطاني تاثير مي گذارد.
پزشکان از انواع پرتو درماني براي درمان سرطان استفاده مي کنند. اغلب افراد دو نوع راديو تراپي دريافت مي کنند :
پرتو درماني خارجي : در آن اشعه از يک دستگاه خارج مي شود ، شايعترين نوع دستگاه که براي پرتو درماني استفاده مي شود تسهيل کننده ي خطي است. طول درمان معمولا 5 روز در هفته براي چند هفته است.
پرتو درماني داخلي : اشعه از يک ماده راديواکتيو که در لوله هاي باريک قرار داده شده و مستقيما در نزديک تومور گذاشته مي شود خارج مي شود ، بيمار در بيمارستان مي ماند و ماده راديواکتيو کاشته شده براي روزها در محل باقي مي ماند ، معمولا قبل از خروج بيمار ماده خارج مي شود.
پرتو درماني حين جراحي : در برخي موارد ، پرتو درماني خارجي در طول جراحي داده مي شود. عوارض جانبي پرتو درماني به مقدار اشعه و محل درمان بستگي دارد. پرتو درماني به شکم و لگن ممکن است موجب بروز تهوع ، استفراغ ، اسهال ، مدفوع خوني ، دل پيچه ، اختلالات ادراري مانند عدم توانايي در توقف جريان ادرار از مثانه شود. پوست محل درمان ممکن است قرمز ، خشک و حساس شود. ممکن است به خصوص در هفته هاي آخر درمان ، فرد احساس خستگي کند. در طي پرتو درماني استراحت خيلي مهم است ، اما پزشکان معمولا به بيماران توصيه مي کنند که سعي کنند فعال باقي بمانند. عوارض جانبي بعد از خاتمه درمان از بين مي رود.
1-2 پروتئين CD166 :
CD166 که مولکول چسبندگي سلول لوکوسيت فعال شده (ALCAM14) نيز ناميده مي شود شاخص سلول هاي بنيادي سرطان کولورکتال مي باشد. اين شاخص توسط تومورهاي تهاجمي ظاهر مي شود. گرچه وجود CD166 در سطح سلول تومور با کوتاه شدن ميزان بقاء ارتباط دارد ، اما اطلاعات اندکي درباره نقش و ظاهر شدن آن در مخاط طبيعي روده موجود است. اين پروتئين در سطح خارجي سلول هاي سرطاني در سرطان کولورکتال وجود دارد و با سرطاني شدن سلول ها ميزان بيان آن خيلي زياد مي شود و CD166 داراي دو نوع دومين خارج سلولي است که دمين C و دمين V ناميده مي شوند و تعداد دمين هاي C و V آن ها به ترتيب 3 و 2 عدد است.ميزان اين پروتئين با بدخيم شدن تومور افزايش مي يابد. )اولريچ والده و همکاران،2010؛ بوون و هکاران ،1995 ؛ بوون وهمکاران1996)
اين پروتئين داراي 563 آمينواسيد مي باشد. همچنين اين پروتئين به عنوان يک آنتي ژن مطرح مي باشد که موجب القاي توليد آنتي بادي در موش ايمونيزه شده با سلول هاي سرطاني روده بزرگ انساني مي شود. پروتئين CD166 به عنوان يکي از مارکرهاي مولکولي جهت هدف هاي درماني بيماران مبتلا به سرطان کولورکتال مطرح مي باشد. (بوون و همکاران،1999)
ارتباط پروتئين CD166 با تحريک رشد توموري و متاستاز موجب شد اين پروتئين به عنوان يک مارکر جهت روش هاي درماني در مقابله با سرطان کولورکتال پيشنهاد

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید