ناحيه.ؤ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 68

چکيده
مقدمه :
سرطان کولورکتال به عنوان چهارمين سرطان شايع در دنيا با برآورد 2/1ميليون مورد جديد در سال مي باشد. اين سرطان با توجه به متاستاز به نواحي مختلف بدن به خصوص کبد و ريه در مراحل پيشرفت بيماري يکي از کشنده ترين نوع از سرطان هاي بدخيم مي باشد.هم چنين اين سرطان رتبه سومين نوع از سرطان هاي شايع در زنان و پنجمين نوع در ميان مردان در ايران درارا مي باشد.
CD166 يکي از پروتئين هاي سطحي سلولهاي سرطاني در سرطان کولورکتال است که با سرطاني شدن سلول ها ميزان بيان سطحي آن بيشتر مي شود. از اين جهت مي توان از آن به عنوان مارکر مناسب جهت درمان سرطان استفاده کرد. در اين مطالعه ما برآن شديم که تا با استفاده از کلون کردن و بيان پروتئين سطحي CD166 زمينه براي استفاده از آن جهت توليد واکسن و يا کيت تشخيص سرطان کولورکتال فراهم شود.
روش کار :
در اين مطالعه ابتدا توالي ژن موردنظر به کمک بانک هاي اطلاعات ژني انتخاب شد. سپس توالي موردنظر را آناليز بيوانفورماتيکي قرار گرفت. ژن آناليز شدن به روش شيميايي سنتز شد و سپس با استفاده از فرآيند کلوينگ ، قطعه ژني سنتز شده را به کمک پلاسميد بياني pet-28a درون سيستم پروکاريوتي انتقال و تکثيريافت.
در انتها نيز بيان ژن موردنظر را در باکتريهاي نوترکيب با القاگر مناسب القا کرده و وجود پروتئين موردنظر به کمک تکنيک sDs-page مورد بررسي قرار گرفت.
بحث و نتيجه گيري :
ژن موردنظر توانايي کلون شدن در ميزبان پروکاريوتي را دارا بوده و باکتري قادر است به کمک القاگر مناسب به ميزان فراواني پروتئين موردنظر را توليد کند.
از اين جهت مي توان از اين پروتئين نوترکيب براي تهيه کيت تشخيص سرطان کولورکتال به واسطه ي تکنيک الايزا استفاده برد. همچنين مي توان با تزريق اين پروتئين نوترکيب به عنوان واکسن ، سيستم ايمني فرد را جهت پيشگيري از ابتلا به سرطان کولورکتال تقويت نمود.
واژه هاي کليدي : سرطان کولورکتال ، CD166 ، کلونينگ

فصل اول : مقدمه
1-1 تعريف سرطان :
سرطان در سلول ها که واحد سازنده بافت ها هستند شروع مي شود. به طور طبيعي سلول ها رشد مي کنند و در صورت نياز بدن ما به سلول هاي جديد تقسيم مي شوند و وقتي پير مي شوند و سلول هاي جديد جاي آن ها را مي گيرند . گاهي اين مراحل اشتباه پيش مي رود ، سلول هاي جديد در حالي که تشکيل مي شوند که بدن به آنها نياز ندارد و سلول هاي پير نمي ميرند اين سلول ها زيادي يک توده ي بافتي تشکيل مي دهند که به آن توده يا تومور مي گويند.
تومورها مي توانند خوش خيم يا بدخيم باشند. تومورهاي خوش خيم سرطان نيستند.
تومورهاي خوش خيم :
– تومورهاي خوش خيم به ندرت تهديد کننده زندگي هستند.
– اکثر تومورهاي خوش خيم را مي توان برداشت و معمولا برگشت نمي کنند.
– تومورهاي خوش خيم به بافت هاي اطراف تهاجم پيدا نمي کنند.
تومورهاي بدخيم :
– تومورهاي بدخيم سرطان نيستند.
– تومورهاي بدخيم تهديد کننده زندگي هستند.
– تومورهاي بدخيم را اغلب مي توان برداشت ولي بعضي مواقع دوباره برگشت مي کنند.
– تومورهاي بدخيم مي توانند به بافت ها و ارگانهاي اطراف تهاجم پيدا کرده و آسيب برسانند.
1-2 قدمت اين بيماري (سرطان) :
سرطان يکي از بيماري هاي بسيار قديمي است که در انسان و حيوان رخ مي دهد و قدمت اين بيماري حتي به دوره هاي ما قبل تاريخ نيز مي رسد (موري و لوپز ، 1997)1. به طور کلي حدود دو سوم سرطان ها در کشورهاي در حال توسعه اتفاق مي افتد ، يعني در جايي که فقط 5 درصد ابزار کنترل سرطان را در اختيار دارند (سونگ و لاو ، 2005)2
1-3 کولورکتال3 (روده ي بزرگ) :
کولون4 و رکتوم5 : کولون و رکتوم قسمتي از دستگاه گوارش هستند. کولون و رکتوم (روده ي بزرگ) از يک لوله ي عضلاني بلند تشکيل شده اند. 150-120 سانتي متر ابتداي روده ي بزرگ ، کولون و 15 سانتي متر انتهايي روده بزرگ رکتوم نام دارد. غذاي هضم شده از روده ي کوچک به کولون وارد مي شود ، کولون آب و مواد غذايي را باز جذب مي کند و مواد باقي مانده از طريق رکتوم و مقعد از بدن خارج مي شود .

شکل1-1 اناتومي کولون و رکتوم(www.ncii.ir)
1-4 سرطان کولورکتال :
سرطان کولورکتال 6: به سرطان ناحيه ي کولون سرطان کولون و به سرطان راست روده (قسمت انتهايي روده بزرگ که به مقعد ختم مي شود) سرطان رکحال گفته مي شود. به سرطان هر يک از اين اعضاء ، سرطان کولورکتال نيز گفته مي شود. سرطان کولورکتال در کشور آمريکا چهارمين سرطان شايع بعد از سرطان پوست ، پروستات و ريه در مردان بوده و چهارمين سرطان شايع ، بعد از سرطان پوست ، پستان و ريه در زنان مي باشد.
در ايران نيز سرطان کولورکتال به عنوان چهارمين سرطان شايع در هر دو جنس به شمار مي رود.
سرطان کولورکتال چهارمين سرطان شايع در دنيا با برآورد 783000 مورد جديد در سال مي باشد. (بويل و لانگمن ، 2000)7. اين بيماري سومين عامل مرگ از سرطان ها در جهان محسوب مي شود (پارکين ، 2000)8 در سراسر دنيا اين سرطان 4/9 از کل سرطان ها در مردان و 1/10 درصد را در زنان تشکيل مي دهد (بويل و لانگمن ، 2000).
انجمن سرطان ايالات متحده برآورد کرده است که در سال 2005 حدود 145390 نفر مبتلا به سرطان کولورکتال تشخيص داده شده که از اين تعداد 56290 نفر در اثر اين بيماري جان خود را از دست داده اند (انجمن سرطان ايالات متحده). همچنين عنوان مي شود که بيش از يک دهه است که ميزان بروز و مرگ ناشي از اين سرطان اندکي کاهش يافته و يا در جايگاه خود باقي مانده است.
توزيع اين سرطان در سراسر دنيا يکسان نيست ، به طوري که در کشورهاي غربي (امريکاي شمالي ، ساکنين اروپاي شمالي ، جنوبي و غربي ، استراليا و نيوزيلند) 6/12 درصد از موارد بروز بيماري در اين کشورها در مردان و 1/14 درصد آن در زنان روي مي دهد. در حالي که در مناطق ديگر 7/7 درصد و 9/7 درصد از موارد بروز به ترتيب در مردان و زنان اتفاق مي افتد (بويل و لانگمن ، 2000).
1-4-1 تعيين مرحله بيماري :
تشخيص مرحله ي بيماري يکي از مهمترين مواردي است که در چگونگي درمان و وضعيت باليني تاثير دارد. تعيين مرحله ي بيماري ، کوششي دقيق است جهت اطلاع از توسعه سرطان و اين که سرطان به چه قسمت هايي از بدن بيمار منتشر شده است ، مي باشد. هم چنين به پزشک کمک مي کند تا برنامه ي درماني را طراحي نمايد ، براي تعيين مرحله بيماري آزمايشات و اقدامات زير انجام مي شود :
آزمايشات خون : پزشک ميزان CEA9 (آنتي ژن کارسينوماي امبريوينک) و ساير مواد موجود در خون را کنترل مي کند. در اغلب مبتلايان به سرطان کولورکتال ، ميزان CEA بالا مي باشد.
کولونوسکپي : در صورتي که جهت تشخيص بيماري ، کولونوسکپي انجام نگرفته باشد ، پزشک با کولونوسکپي داخل کولون و رکتوم را از نظر وجود نواحي غيرطبيعي بررسي مي کند.
سونوگرافي داخل مقعدي : پروب سونوگرافي داخل رکتوم قرار داده مي شود. پروب ، امواج صوتي را که افراد قادر به شنيدن آن ها نيستند به داخل رکتوم و بافت هاي اطراف مي فرستد. کامپيوتر با استفاده از انعکاس صوت (اکو) تصوير ايجاد مي کند. تصوير ايجاد شده ، نشان مي دهد که تا چه عمقي تومور و رکتوم رشد کرده است و همچنين انتشار سرطان به گره هاي لنفاوي يا ساير بافت هاي مجاور را نشان مي دهد.
عکس برداري توسط اشعه ايکس از قفسه سينه : عکس برداري از قفسه ي سينه ، نشان دهنده ي انتشار سرطان به ريه است.
س تي اسکن : دستگاه عکس برداري توسط اشعه ايکس که به کامپيوتر متصل مي باشد ، يک سري تصاوير با جزئيات بيشتر را از نواحي داخل بدن در دسترس قرار مي دهد. ممکن است ماده موجب تزريق گردد. اين روش انتشار تومور به کبد ، ريه ها و يا ساير نواحي بدن را نشان مي دهد.
هم چنين پزشک ممکن است براي تعيين انتشار سرطان ، از آزمايشات ديگري مانند 10MRI استفاده کند.
مراحل سرطان کولورکتال به شرح زير مي باشد :
1. مرحله ي 0 : سرطان محدود به داخلي ترين لايه کولون يا رکتوم مي باشد.
2. مرحله ي I : سرطان درون ديواره داخلي رکتوم و کولون رشد کرده است ولي هنوز به ديواره خارجي کولون نرسيده و يا به بيرون از کولون گسترش نيافته است.
3. مرحله ي II : تومور به قسمت هاي عمقي و يا سرتاسر عمق ديواره کولون و رکتوم انتشار يافته و ممکن است بافت هاي مجاور را نيز درگير کند اما سلول هاي سرطاني هنوز به گره هاي لنفاوي انتشار نيافته اند.
4. مرحله ي III : سرطان به گره هاي لنفاوي مجاور انتشار پيدا کرده اما به ساير قسمت هاي بدن منتشر نشده است.
5. مرحله ي IV : سرطان در ساير قسمت هاي بدن همانند کبد و ريه ها منتشر شده است.
6. سرطان عود کرده : سرطاني است که درمان شده است ولي پس از يک دوره زماني ، مجددا عود نموده است. اين بيماري ممکن است در کولون ، رکتوم و ساير قسمت هاي بدن عود کند.
1-4-2- عوامل خطرزا در ابتلا به سرطان کولورکتال :
علت دقيق بروز سرطان کولورکتال شناخته شده نيست. پزشکان به ندرت مي توانند علت ابتلا و يا عدم ابتلاي افراد به سرطان کولورکتال را بيان کنند. به هر حال آنچه مشخص است اين است که اين بيماري مسر نبوده و هيچ فردي اين بيماري را از فرد ديگر نمي گيرد. تحقيقات نشان داده اند که افراد با عوامل خطر معين ، نسبت به ساير افراد در معرض خطر بالاي ابتلا به سرطان کولورکتال قرار دارند. وجود عامل خطر يا ريسک فاکتور ، شانس ابتلا و پيشرفت بيماري را در يک فرد افزايش مي دهد.
عوامل خطر سرطان کولورکتال شامل موارد زير است :
1. سن بالاي 50 سال : احتمال بروز سرطان کولورکتال در افراد مسن بيشتر است. بيش از 90% مبتلايان ، بالاي 50 سال سن دارند و متوسط سن مبتلايان در زمان تشخيص ، بالاي 72 سال مي باشد.
2. پوليپ هاي کولورکتال : پوليپ ها در ديواره ي داخلي روده ي بزرگ رشد مي کنند. در مردان بالاي 50 سال شايع مي باشد. غالب پوليپ ها خوش خيم (غيرسرطاني) مي باشند ولي برخي از پوليپ ها (آدنوما) سرطاني مي شوند. شناسايي و خارج کردن پوليپ ها ، خطر بروز سرطان کولورکتال را کاهش مي دهد.

شکل1-2 پوليپ در سرطان کولورکتال(www.rokhshsad.com
3. سابقه ي خانوادگي ابتلا به سرطان کولورکتال : سابقه ي ابتلا به سرطان در فاميل نزديک (والدين ، برادران و خواهران و يا فرزندان) به ويژه در سنين پايين ، احتمال بروز سرطان را افزايش مي دهد. در صورت افزايش تعداد بستگان مبتلا به بيماري ، خطر بروز بيماري در فرد افزايش مي يابد.
4. اختلالات ژنتيکي : تغييرات در ژن هاي خاصي ، خطر بروز سرطان کولورکتال را افزايش مي دهد. مثلا پوليپ هاي آدنوماتوز فاميلي که ارثي بوده و نادر مي باشد و در اثر تغيير در ژن مشخصي به نام APC11 ، صدها پوليپ در رکتوم و کولون ايجاد مي شوند که در صورت عدم درمان در 40 سالگي ، سرانجام به سرطان کولورکتال منجر مي شوند. اين نوع سرطان 1% از کل موارد سرطان کولورکتال را تشکيل مي دهد. اعضاي خانواده اين افراد ، بايستي آزمايشات ژنتيک خاصي را جهت کنترل تغييرات ژنتيکي انجام دهند.
5. داشتن سابقه ي ابتلا به سرطان : سرطان کولورکتالي ممکن است مجددا در فرد داراي سابقه ي ابتلاي قبلي به اين بيماري ، بروز نمايد. همچنين زنان داراي سابقه ي ابتلا به

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید