سولفات2 61/18 گرم EDTA ، 81/5 گرم بورات سديم و 56/4 گرم دي سديم هيدروژن فسفات و مقدار 10 ميلي ليتر 2 – اتوکسي اتانول، جهت تهيه محلول اضافه و سپس حجم محلول توسط آب مقطر به 1 ليتر رسانده مي شود. بعد از تهيه محلول ، آن را در دستگاه فيبر خام جهت اندازه گيري NDF موجود در نمونه ها استفاده مي شود.

2-2- مواد خوراکي موردآزمايش و نحوه نمونه برداري:
مواد خوراکي مورد استفاده در اين آزمايش شامل چين اول،دوم و سوم علوفه يونجه بود.
جهت نمونه برداري، به طور تصادفي 12 روستا از شهرستان بناب انتخاب گرديد و از هر روستا، يونجه 4 خانواده به صورت تصادفي براي نمونه برداري انتخاب شد. نمونه برداري از مزرعه هر خانوار بدين صورت بود که يک مربع فلزي به ابعاد m2 1 را به صورت تصادفي در 10 قسمت مزرعه بطور تصادفي انداخته و علوفه داخل آن را برداشت نموديم، علوفه برداشت شده مستقيما به يک مکان انتقال داده شده و در معرض آفتاب خشک گرديدند، سپس به قطعات cm 5 همگن تقسيم شده و پس از مخلوط نمودن نمونه ها، يک نمونه تلفيقي از هر چين برداشت، بدست آمد.
2-3- دام مورد آزمايش و نحوه آماده سازي دام:
در اين تحقيق از 3 راس گوسفند نژاد قزل يکساله هم وزن (ميانگين 6/2 ± 49) که قبل از شروع آزمايش اخته شده بودند، استفاده گرديد. ابتدا کليه موارد بهداشتي متداول (اعم از واکسيناسيون، پشم چيني، سم چيني) در مورد دامها اعمال گرديد، سپس طي عمل جراحي بر روي شکمبه گوسفندان آزمايشي، فيستولا نصب شد. بدين ترتيب که حيوان 24 ساعت قبل از عمل جراحي تحت پرهيز غذا و آب قرار مي گيرد و سپس در هنگام جراحي داروي آرامبخش زايلازين هيدروکلرايد1 به حيوان تزريق مي شود. ناحيه گودي کمري چپ 2پس از تراشيدن و ضد عفوني با تزريق داروي ليدوکائين هيدروکلرايد 3در بافت پوست، ماهيچه و زيرپوست و ديواره شکمبه، اين ناحيه بي حس مي شود و سپس به کمک اسکالپل بر روي پوست برشي بطول 12-10 سانتي متر به موازات قوس دنده ها و در فاصله 2 سانتي متري زائده عرضي مهره ها ايجاد مي شود، عضلات مورب خارجي و داخلي، عضله عرضي و صفاق نيز در همين امتداد و به کمک قيچي بريده مي شوند، پس از خارج کردن شکمبه، اطراف عضو به کمک تامپون هاي مرطوب پوشانده مي شوند تا از ورود ترشحات شکمبه به درون حفره شکم جلوگيري شود، به کمک نخ کات گوت کروميک4 نمره يک، بخيه سرکيسه اي به شکل بيضي با قطري متناسب با کانولا بر روي کيسه پشتي شکمبه کار گذاشته مي شود. در اين مرحله به کمک اسکالپل برشي طولي بر روي ديواره شکمبه و در مرکز بخيه سرکيسه اي ايجاد مي شود و پس از وارد کردن کانولا، بخيه سرکيسه اي نيز محکم مي شود و گره زده مي شود، تا مخاط شکمبه کاملا به سمت داخل برگردانده شوند. سپس محل برش شکمبه را به کمک سرم فيزيولوژي استريل شستشو داده و شکمبه به محل اصلي خود بازگردانده مي شود. عضلات ديواره شکم در دو لايه و به کمک نخ کات گوت کروميک نمره يک و با الگوي ساده سرتاسري بخيه زده مي شود. پوست به کمک نخ ابريشم نمره يک با الگوي زنجيري بخيه زده مي شود و مهره مربوط به کانولا بسته مي شود. پس از عمل جراحي، آنتي بيوتيک مناسب به مدت 5 روز تجويز مي شود. پانسمان زخم با افشانيدن 5آنتي بيوتيک به مدت 2 هفته ضدعفوني مي شود. بعد از عمل، حيوانات آزمايشي داخل محل هاي تعبيه شده در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد مراغه نگهداري شدند. در اين محل ها، آخور و آبشخور جداگانه تعبيه گرديده که متحرک و قابل شستشو بودند.

2-4- جيره غذايي:
حيوانات مورد استفاده در اين آزمايش در سطح کمي بيشتر از سطح نگهداري تغذيه مي شدند. جيره غذايي اين حيوانات با نسبتهاي 60 درصد علوفه يونجه و 40 درصد خوراک مخلوط (کنسانتره) بود (ارسکوف1، 1979). غذاي تعيين شده براي حيوانات به صورت منظم (روزي 2 نوبت) در اختيار آنها قرار مي گرفت تا سبب رشد و تراکم مناسب جمعيت ميکروبي، در طول زمان تخمير نمونه ها در شکمبه شود. همچنين در تغذيه اين حيوانات، سنگ نمک به طور دائم، جهت تعادل تغذيه اي و نيز آب بطور آزاد در اختيار آنها قرار مي گرفت.

2-5- آزمايش هاي هضمي:
2-5-1- برآورد تجزيه پذيري به روش کيسه هاي نايلوني:
با اين روش تجزيه پذيري چين هاي مختلف يونجه بوسيله کيسه هاي نايلوني از جنس داکرون (الياف پلي استرمصنوعي2) که در شکمبه قرار مي گرفتند، اندازه گيري مي شد. کيسه ها داراي سوراخ هايي به قطر 45 ميکرومتر بوده به گونه اي که ميکروارگانيسم ها مي توانستند وارد آن شده و گاز حاصله از آن خارج مي شد. ابعاد کيسه ها 5×10 سانتي متر بود، البته در نمونه هاي کمتر (از نظر مقدار) کيسه هاي کوچکتري مي تواند مورد استفاده قرارگيرد. نمونه هاي يونجه توسط آسياب چکشي با غربال 2 ميليمتري آسياب شدند. مقدار 5 گرم از نمونه هاي يونجه در داخل کيسه ها قرار داده شد و درب کيسه ها بوسيله چسب مسدود گرديد. زمانهاي انکوباسيون 72،48،36،24،16،12،8،4،0 و 96 ساعت بود. براي هر تيمار در هر ساعت 6 تکرار تهيه شد، بطوري که درون شکمبه هر گوسفند 2 کيسه قرار داده شد، بدين صورت که قبل از قرار دادن کيسه ها درون شکمبه حيوانات، کيسه ها در داخل کيسه اي از جنس پلي استر با قطر منافذ 3 ميليمتر قرار داده شدند بطوريکه مايع شکمبه به راحتي مي توانست وارد کيسه شود. و براي راحتي کار، کيسه بزرگ از چندين قسمت گره زده شد. سپس کيسه بزرگ که حاوي کيسه هاي نايلوني بود بوسيله نخ پلاستيکي گره زده شده و با استفاده از لوله لاستيکي به طول 30 سانتي متر در داخل شکمبه شناور شدند. پس از اتمام زمان انکوباسيون، کيسه ها از طريق درب کانولا خارج شده سپس جهت شستشو در معرض جريان آب سرد قرار گرفتند تا زماني که اعمال تخمير متوقف شده آب خارج شده کاملا شفاف شود (البته در رابطه با زمان صفر، انکوباسيون صورت نگرفت)، زمان صفر تجزيه پذيري فقط با شستن نمونه ها در مجاورت آب اندازه گيري گرديد (پتيت و ترمبلاي1، 1992 ؛ تقي زاده و همکاران، 2005). در مرحله شستشو نبايستي ذرات چسبيده به قسمت خارجي وارد کيسه شده و همچنين محتويات داخل کيسه ها تحت فشار قرارنگيرد زيرا محتويات هضم نشده داخل کيسه ها از داخل روزنه هاي ديواره کيسه خارج مي شوند. جهت تبخير آب کيسه ها به مدت 24 ساعت در درجه 65 درجه سانتيگراد قرارگرفته و سپس به منظور تعيين درصد ماده خشک آن، مدت 24 ساعت در دماي 105 درجه سانتيگراد در داخل آون قرار داده شدند.
درصد ماده خشک و پروتئين خام ناپديد شده از طريق فرمول هاي زير محاسبه گرديدند.

100×(وزن کيسه – وزن کيسه همراه نمونه)/[(وزن کيسه – وزن کيسه همراه نمونه پس از انکوباسيون) – (وزن کيسه – وزن کيسه همراه نمونه)] = درصد ماده خشک ناپديد شده

100 × (وزن اوليه خوراک×درصدپروتئين)/[(درصدپروتئين باقي مانده×وزن باقي مانده انکوباسيون) – (درصدپروتئين×وزن اوليه خوراک)] = درصد پروتئين ناپديد شده

توسط نرم افزار ناوي 1تجزيه پذيري بالقوه با استفاده از مدل P = a+b(1 – e-ct) محاسبه گرديد (ارسکوف و مکدونالد2، 1979؛ مکدونالد3، 1981 ؛ پتيت و ترمبلاي4، 1992 ؛ تقي زاده و همکاران، 1382). در اين فرمول ضرايب عبارتند از:
P = درصد تجزيه پذيري در زمان t ، t = زمان انکوباسيون، a = عرض از مبدا در زمان صفر و نشان دهنده مواد محلول، b = تجزيه پذيري مواد نامحلول، c = نرخ تجزيه پذيري بخش b در زمان t و e مبناي لگاريتم نپرين (7182/2) مي باشد.
اطلاعات حاصل از تجزيه پذيري در هر ساعت انکوباسيون توسط نرم افزار SAS و در قالب طرح کاملاً تصادفي با 3 تيمار و 6 تکرار مورد بررسي قرارگرفتند. مدل آماري طرح بصورت زير بود.
Yij = µ+Ti+eij
Yij = مقدار هر مشاهده، µ = ميانگين کل، Ti = اثر تيمار و eij = خطاي آزمايشي مي باشد.

2-5-2 اندازه گيري توليد گاز در شرايط آزمايشگاهي:
براي اندازه گيري ميزان توليدگاز حاصل از تخمير از روش فدوراک و هرودي5 (1983) استفاده شد. در اين روش از ميزان جابجايي آب لوله هاي آزمايشي مدرج متصل به شيشه هاي حاوي مايع شکمبه و نمونه خوراکي جهت اندازه گيري ميزان گاز توليد شده استفاده مي شود (ونگ و همکاران6، 2002؛ فدوراک و هرودي، 1983).
حدود 30 ميلي گرم از هر نمونه آسياب شده (با غربال 2 ميليمتري) در داخل شيشه هاي 50 ميلي ليتري استريل ريخته و براي هر نمونه 3 تکرار در نظر گرفته شد. مايع شکمبه حدود 2 ساعت بعد از خوراک وعده صبحگاهي از گوسفندان فيستوله دار که با جيره مخلوط 60 درصد کنسانتره و 40 درصد علوفه به مدت يک ماه تغذيه شده بودند (ونگ و همکاران، 2002)، جمع آوري و با پارچه 4 لايه اي صاف و در فلاسک محتوي گاز کربنيک سريعا به آزمايشگاه منتقل گرديد. مايع شکمبه و بافر تهيه شده طبق روش مک دوگال1 (1948) به نسبت يک قسمت از مايع شکمبه و دو قسمت از بافر به داخل ارلن ريخته شده و جهت جلوگيري از تخمير هوازي و کاهش دماي مايع،گاز کربنيک به داخل مخلوط تزريق و در روي هيتر با دماي 39 درجه سانتيگراد قرار داده شد.
در هر شيشه حاوي نمونه مقدار 20 ميلي ليتر از مخلوط مايع شکمبه و مخلوط مکدوگال بر روي نمونه هاي خوراک ريخته شد و پس از تزريق گازکربنيک و بي هوازي نمودن محيط داخل شيشه در آن محکم بسته و در دستگاه انکوباتور شيکر در دماي 39 درجه سانتي گراد با تعداد 120 دور بر دقيقه قرار داده شد.
براي تصحيح گاز توليدي با منشاء مايع شکمبه 3 تکرار بدون نمونه خوراک (بلانک) و فقط با 20 ميلي ليتر از مخلوط مايع شکمبه و بافر در نظر گرفته و در انکوباتور قرار داده شد.
در زمان هاي 2، 4، 6، 8، 12، 16، 24، 36، 48، 72، و 96 ساعت پس از قرار دادن شيشه ها در انکوباتور شيکردار، ميزان گازتوليدي به روش فدوراک (جابجايي مايع) قرائت و ثبت گرديد. حجم گاز توليدي بر اساس وزن نمونه خوراک در هر زمان با استفاده از رابطه زير تصحيح مي شود.
V = (Vt – Vb) × 1000/W
که در اين رابطه :
V: حجم گاز توليد شده بر حسب ميلي ليتر به ازاي هرگرم ماده خشک.
Vt: حجم گاز توليدي در شيشه هاي حاوي نمونه خوراک بر حسب ميلي ليتر.
Vb: حجم گاز توليدي در شيشه هاي فاقد نمونه خوراک برحسب ميلي ليتر.
وW: وزن نمونه خشک خوراک برحسب ميلي گرم ماده خشک مي باشد.

جهت تعيين مولفه هاي توليدگاز از معادله مکدونالد(1981) استفاده شده است.
P = a+b(1 – e-ct)
که در آن:
P: توليد گاز در زمان t
a:توليد گاز بخش محلول
b: توليد گاز بخش غيرمحلول
c: نرخ توليد گاز
و t: زمان تخمير مي باشد.
اطلاعات حاصله نيز درقالب طرح کاملاً تصادفي با 3 تيمار و 3 تکرار مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. مدل تجزيه واريانس به کار رفته به صورت زير بود:
Yij = µ+Ti+eij
در اين مدل Yij = مقدار هر مشاهده، µ = ميانگين کل، Ti = اثر تيمار و eij = خطاي آزمايشي مي باشد. در تمامي موارد مقايسه ميانگين ها با روش دانکن و فرض خطاي کمتر از 05/0 انجام شد. براي تجزيه و تحليل همه داده ها از نرم افزار SAS ويرايش 9 استفاده شد (اقبال سعيد و همکاران، 1386).
در پايان همبستگي بين تجزيه پذيري به روش in situ و داده هاي توليد گاز بوسيله نرم افزار Excel (2002) محاسبه شد.

2-5-3- تعيين خوشخوراکي چين هاي مختلف يونجه:
سه چين مختلف يونجه از نظر ارزش STIR (گرم خوراک مصرفي در هر دقيقه) که به عنوان معيار خوشخوراکي است با هم در سه تکرار مورد مقايسه قرار گرفتند (براند1، 1992) . در اين روش از 3 راس گوسفند نر اخته نژاد قزل (6/2 ±49 کيلوگرم) استفاده شد. گوسفندان به مدت دو هفته در داخل محل هاي تعبيه شده قرار گرفتند. در طول اين مدت جيره غذايي در حد نگهداري به نسبت 60 درصد علوفه

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید